De gevolgen van de kou

De gevolgen van deze zware wedstrijd in de Ardennen zijn in twee soorten op te delen; gevolgen voor de gezondheid van renners en gevolgen voor wedstrijduitslagen.

Laten we met de gevolgen voor de renners beginnen en dan vooral de Nederlanders. Daar kunnen we bij Kuiper en Van der Velde kort in zijn. Zoals de laatstgenoemde al zei, heeft hij heel zijn carrière lang weinig problemen gehad en is hij nooit geblesseerd geweest. Ook Kuiper heeft maar kort last gehad van de zware inspanningen in de Ardennen. Een week later fietste hij alweer gewoon rond volgens eigen zeggen.

Lubberding daarentegen heeft nog een heel lange tijd last gehad van de Luik-Bastenaken-Luik 1980; namelijk twee jaar. Lubberding liep een chronische verkoudheid op. Die verkoudheid liep hij op door de kou van die dag en door een onderliggende ziekte was zijn lichaam niet in staat om die verkoudheid te bestrijden. Ik bleek namelijk problemen in mijn gebit te hebben. In een van mijn jaren bij de amateurs heb ik een ongeluk gehad. In een wedstrijd brak mijn stuurpen af en toen kwam ik met mijn mond op het stuur terecht. Daarbij braken mijn kaak en verschillende tanden. Ik ben daarna heel snel geopereerd en snel weer gaan fietsen en trainen. Dat is achteraf niet goed geweest, maar ik wilde graag koersen. Het was mijn passie en ik wilde ook graag rijden voor mijn team, maar mijn eigen batterij laadde in de loop van tijd steeds minder goed op. Na zo’n race als LBL duurde het een week voor ik weer een beetje energie had, maar veel was het niet.

Die verkoudheid had er bijna voor gezorgd dat Lubberding een aantal van zijn grote overwinningen niet had behaald. Hij overwoog te stoppen met koersen, omdat niemand hem kon vertellen waar hij last van had. Ik ben maanden lang van specialist naar specialist gegaan en niemand wist wat er aan de hand is. Ik heb uiteindelijk een laatste strohalm gepakt en me door een acupuncturist laten doormeten. Daarbij kwam aan het licht dat het niet goed zat in mijn gebit. Bij vijftien tanden had ik last van ontstekingen, waar ik geen pijn van had. Als je lichaam daartegen moet vechten, dan kost dat veel energie, die je niet in het wielrennen kan steken. 

Lubberding kreeg van zijn ploeggenoten de bijnaam ‘De Rochelaar’. Ik moest een paar keer per avond mijn nest uit om mijn kop leeg te halen. Ik kon ook niet slapen, want ik ademde door mijn neus ‘s nachts en dat kon dus niet. 

Door de verkoudheid werd Lubberding geconfronteerd met een groot probleem. Door het zoeken naar de oorzaak werden de gebitsproblemen en ontstekingen opgespoord en aangepakt waardoor hij zijn carrière kon vervolgen. Zijn ziekte heeft uiteindelijk een goed gevolg gehad, als ziet hij dat niet zo. Die verkoudheid en die val hebben samen wel drie jaar van mijn carrière beïnvloed. Uiteindelijk is het goed gekomen, maar dat was wel flink afzien in die periode.

Toch ziet ook hij wel een positieve kant aan dit alles, want hij heeft een touretappe gewonnen door zijn verkoudheid. Ik heb er ook wel eens voordeel van gehad. Er was een touretappe die in Luik aankwam. Ik had het heel de dag zwaar. Ik kreeg geen zuurstof en dus had ik slechte benen. Maar het was warm die dag en aan het einde kwam ik er doorheen. Ik kreeg weer lucht en voelde me sterker. Daardoor kreeg ik energie en was ik de beste in de finale. Die etappe was de derde etappe van de Tour van 1980 op 26 juni. Iets meer dan twee maanden na de sneeuwstorm in Luik.

Een andere belangrijke renner om onder de loep te nemen is Bernard Hinault. De winnaar heeft aangegeven dat hij nog altijd allebei zijn middelvingers niet goed kan bewegen en dat ze zeer doen. Hij heeft last van de gevolgen van ‘frostbite’ of bevriezing.

Frostbite
Schade aan de huid en zenuwen die ontstaat door extreem lage temperaturen wordt ook wel frostbite of bevriezing genoemd.Het kan volgens de Universiteit van Maryland ook ontstaan bij temperaturen boven nul, wanneer een strakke wind zorgt voor een gevoelsmatig zeer lage temperatuur. De aandoening lijkt ontzettend op het verbranden van huid, maar dan door de kou. Een mens kan blaren krijgen op de aangetaste gebieden en als de kou verder doordringt in het lijf kunnen ook zenuwen en zelfs spieren of gewrichten aangetast worden. Mensen die te maken hebben gehad met bevriezing, zijn later vatbaarder voor koude temperaturen. Zij krijgen eerder pijn aan de gebieden die in eerste instantie bevroren zijn geweest.

Bevriezing wordt net als verbranding ingedeeld in vier verschillende gradaties. De eerste graad heeft de bijnaam frostnip. De huid gaat tintelen en de aangetaste plekken gaan pijn doen. Deze symptomen zijn vaak niet permanent, maar van korte duur. De tweede graad is serieuzer. Daarbij ontstaan meestal blaren op de huid en kan er sprake zijn van permanente schade.

Het lijkt er op dat Hinault last heeft van tweedegraads bevriezing, al kan hij ook last hebben van de derde graad. Daarbij wordt de huid hard, ontstaan er blaren en is permanente zenuwschade hoogstwaarschijnlijk, waarbij ook aansturen moeilijk is. De laatste graad zorgt voor alle voorgaande symptomen, maar daarnaast worden ook spieren en gewrichten ernstig aangetast. Het aangetaste weefsel, of het nu spieren of zenuwen of gewrichten zijn, gaat ‘dood’. Het dode weefsel moet operatief verwijderd worden of een ledemaat moet geamputeerd worden.

Zoetemelk
Maar hoe staat het dan met de uitslagen van de rest van het seizoen? Op sommige fora en in gesprekken tussen wielerfanaten wordt nogal eens beweerd dat de inspanningen van Hinault in LBL ervoor hebben gezorgd dat hij in de Tour de France van datzelfde jaar moest opgeven. Daardoor zou Joop Zoetemelk een zware concurrent minder hebben gehad in zijn zoektocht naar de eindzege in de Tour.

Dit lijkt echter zeer onwaarschijnlijk. Zware schade door frostbite moet over een langere periode helen en de pijn en klachten zorgen kort na het ontstaan van frostbite voor de grootste problemen. Binnen een maand na Luik-Bastenaken-Luik stond Hinault aan de start van de Ronde van Italië. Niet alleen won hij daar een etappe, hij reed ook nog eens vier keer naar een podiumplek en, nog indrukwekkender, hij won die ronde. Iemand met een zware blessure zou daartoe niet in staat moeten worden geacht. Daarnaast is het zo dat de gewrichtsschade pas ontstaat bij bevriezing in de vierde graad. De behandeling is dan vrijwel altijd verwijderen van het aangetaste gebied, iets wat bij Hinault duidelijk niet gebeurd is.

Kuiper gelooft deze verhalen ook niet en wijst de vijfde etappe van de Tour aan als oorzaak voor de opgave van Hinault. Dat jaar zijn we elkaar ook tegengekomen in de touretappe naar Lille. Die etappe startte in ironisch genoeg wel in Luik en ging naar Lille. Het parcours leek sterk op dat van Parijs-Roubaix. De renners moesten lange en zware kasseienstroken verwerken en stuiterden van links naar rechts over de weg. Zo ook Hinault, die helemaal niet van kasseien hield. Kuiper liet zich die dag niet tegenhouden door de kinderkoppen en reed weg van de rest van de favorieten, dwars door de stromende regen.

Hinault was uiteindelijk als enige in staat om mee te gaan met Kuiper en samen zouden ze twee minuten pakken op de andere klassementsmannen. Kuiper kan zich die dag nog goed voor de geest halen. Het was ook echt bar en boos. Daar hebben we goed huisgehouden en was hij uiteindelijk net sterker dan ik. Daar is hij denk ik veel te diep gegaan, maar het is moeilijk om precies aan te geven waar dat zoiets misgaat. Een sterk lichaam kan altijd meer hebben.

Het lijkt dus sterk overdreven om te zeggen dat Zoetemelk de Tour won door de afwezigheid van Hinault. De Fransman zelf lijkt ook niet lang last te hebben gehad van zijn knie en de bijbehorende problemen. De beste man vulde na 1980 zijn palmares nog aan met de ene na de andere indrukwekkende overwinning.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *